Relixión

Ruta 12 – Catedral de Santiago

No século IX, o bispo Teodomiro de Iria Flavia identifica un templo romano como a tumba do apóstolo Santiago. Este descubrimento fai que o rei Afonso II, o Casto mande erixir un modesto templo en torno a dita construción pagá. O aumento das peregrinacións e unha certa estabilidade tras os ataques árabes conducen a unha nova construción que se inicia no ano 1075, durante o reinado de Afonso VI e baixo a dirección arcebispal de Diego de Peláez. Iníciase así a construción da catedral románica que continúa durante o arcebispado de Diego Xelmírez e que xa non parará ata converterse no gran templo que hoxe podemos contemplar.
A catedral está construída en cadeirado de granito con cubertas de laxes no mesmo material. Construción románica de planta de cruz latina, brazo lonxitudinal e transepto de tres naves, deambulatorio na cabeceira e tribuna que recorre todo o perímetro; capelas laterais que se dispoñen ordenadamente ao longo de todo o templo e posúen un espazo con individualidade propia, de época románica só se conservan algunhas do deambulatorio.
Naves laterais cubertas con bóveda de aresta, nave central con bóveda de canón peraltada e suxeita por arcos faixóns e triforio con cuarto de canón. A fachada da Acibechería é neoclásica (Ventura Rodríguez e Lois Monteagudo). A fachada das Praterías é románica e paradigma da iconografía medieval. A Porta Santa, barroca (1611), só é aberta os anos santos. A fachada do Obradoiro (Fernando de Casas Novoa, 1738 – 1750) é unha combinación de pedra e vidro, e destaca a gran fiestra do corpo central, dos maiores anteriores á Revolución Industrial.

Ruta 12 – Mosteiro e Igrexa de San Martiño Pinario

Situado na praza da Inmaculada, a orixe de San Martiño Pinario remóntase á época do descubrimento do sepulcro do apóstolo Santiago, no século IX, cando monxes beneditinos se asentan nos seus arredores, nun lugar chamado Pinario. Na Idade Moderna, coa súa incorporación á reforma de Valladolid, o mosteiro engrandécese de tal forma que se considera, nese momento, como o de maior superficie de España, despois do de San Lorenzo do Escorial.
A actual igrexa, cuxa primeira pedra foi colocada en 1590, debe as súas trazas a Mateo López, quen deseña un templo que debe adaptarse a unha localización complicada, debido ao terreo en pendente sobre o que se asenta.
Formúlase contando cun profundo presbiterio, o que posibilita a existencia dun retrocoro, unha ampla sancristía e unha statio, que enlazaría o templo co resto do mosteiro. Conta tamén con amplo cruceiro e nave única con tres capelas a cada lado, enlazadas entre si.
Chama a atención a extraordinaria altura da nave, debido en parte ao mencionado desnivel do terreo, e que permite manter unha fachada monumental cara ao exterior.

Ruta 12 – Igrexa de San Pedro

Baixando pola rúa de San Pedro, seguindo en sentido contrario o camiño que conduce aos peregrinos do camiño Francés cara á Porta do Camiño, atopamos esta igrexa de estilo neoclásico do século XVIII. Conserva algúns restos da primitiva construción do antigo mosteiro de San Pedro de Fóra, do século XII, sobre o que se levantou a nova fábrica.
No seu atrio atopáronse restos de enterramentos, moi probablemente de monxes e peregrinos dos séculos XII a XV soterrados no antigo mosteiro beneditino, que prestou servizo de hospedaría aos devotos do Apóstolo moito antes de que se construíse o Hostal dos Reis Católicos no século XVI.
No interior do templo destacan as tallas de Ferreiro.

Ruta 10 – Igrexa de Santa María da Peregrina

Templo de estilo barroco clasicista construído en 1795. Ten planta de cruz latina e fachada de granito con elementos ornamentais destacados como unha torre-campanario. No interior destacan retablos clasicistas e barrocos, e a figura da Virxe Peregrina.

Ruta 10 – Cruceiro XIV do Vía Crucis do Pedroso

Construído en 1900 polo Cardeal Martín de Herrera. Concedíanselle 300 días de indulxencias a quen rezaba nel. Forma parte do recorrido do Vía Crucis que ascende ao Monte Pedroso.

Ruta 10 – Igrexa de San Paio do Monte

Igrexa de orixe románico do século XII, reedificada no 1753. Ubícase na base do Monte Pedroso. É unha capela sinxela, con ábsida rectangular, fachada de perpiaños de granito e cuberta de madeira. No interior destaca unha imaxe da Virxe do Socorro.
A capela asóciase coa visita de San Francisco a Santiago no 1214. Segundo a tradición, o santo foi hospedado nesta zona na casa do carboeiro Cotolai, a quen confiou a fundación do convento de San Francisco no Valdedeus.

Ruta 4 – Igrexa e Cruceiro de Santa María De Cesar

Pequeno templo barroco do século XVIII de planta rectangular e unha sancristía incorporada. Coróase cun campanario de dous vans e un ollo. A porta está alintelada e sobre ela hai unha pequena fiestra con moldura de orelleira. O cruceiro da igrexa está situado nas inmediacións, aínda que fóra do recinto murado da igrexa, e de tipo crucifixo con catro chanzos. Presenta un fuste octogonal con interesantes tallas de Cristo.

Ruta 4 – Igrexa de San Andrés Da Barciela

Sinxela e bonita igrexa do século XX co seu correspondente cemiterio presidido por unha pequena carballeira e moi próximo ao río Tambre. Un bo lugar para facer unha pausa rodeados de espiritualidade.

Ruta 4 – Igrexa e Cruceiro de San Pedro De Busto

A pintoresca igrexa de San Pedro de Busto, que data do século XII, co cemiterio anexo e unha planta de cruz latina, atópase xusto ao comezo desta ruta. Na fronte principal, hai unha porta lintelada sobre a cal hai unha vidreira circular. A ábsida está coroada cunha cruz. No atrio, completa o conxunto un cruceiro que nace sobre tres chanzos de sección cadrada cos esquinais rebaixados para dar paso a un varal. O capitel moldurado remata nunha unha cruz na que aparecen as imaxes de Cristo crucificado no anverso, e a Virxe en oración no reverso.

Ruta 2 – Cruceiro da Carballeira de San Lourenzo

O cruceiro aséntase sobre unha plataforma cuadrangular de dous chanzos e base circular. O fuste é cadrado ao principio e ao final, e octogonal no resto, debido ao rebaixe dos bordos. A cruz, de brazos cuadrangulares, presenta as imaxes de Cristo crucificado e, no reverso, a Virxe da Mercé. Cristo inclina a cabeza cara á dereita e leva un pano da pureza atado á dereita. Atópase no lado este de o muro da casa solariega de San Lorenzo de Trasouto.