Relixión

Pequeno e humilde templo situado no Monte do Gozo, primeiro lugar desde o que se albiscan as torres da catedral compostelá. Atópase a 4,5 km da cidade de Santiago. A primeira igrexa erguida neste enclave emblemático, da que apenas se conservan noticias, estivo dedicada á Santa Cruz e foi reconstruída no ano 1105 por orde do entón bispo Diego Xelmírez, quen dispuxo que se celebrase unha procesión anual o día de San Marcos.
O obxectivo era dotar este lugar simbólico, onde os peregrinos divisaban por primeira vez a cidade de Santiago ao mirar cara ao oeste, dun espazo para o culto. É posible que ao seu carón estivese o famoso humilladoiro do monte, do que hoxe non quedan restos. Alí os peregrinos depositaban unha pedra como mostra de permanencia e agradecemento por ter alcanzado as portas do sagrado recinto compostelán.

Templo de estilo modernista construído en 1924 polo arquitecto J. López Rego. Unha pequena nave de arcos apuntados, con contraforte e sancristía posterior, definen o espazo interior. Ten unha porta lateral para o acceso directo desde a rúa. É de cantería de granito nas fachadas, os seus elementos principais e o contorno dos vans, o resto é de sillarejo. O campanario con dúas campás remata a fachada principal.

Este templo barroco clasicista consta dunha única planta rectangular, cuberta a dúas augas e lanterna circular no centro. Levantouse entre os anos 1760 e 1773 sobre unha pequena capela anterior. Os planos orixinais eran do arquitecto Lucas Ferro Caveiro, aínda durante a construción perdeuse a impronta do barroco compostelán, resultando unha obra de carácter moi rural. No 1867, Baltasar Ferreiro engadiu un novo plebisterio, así que o orixinal pasou a converterse nun cruceiro. A fachada, en cadeirado de granito, consta de tres corpos verticais enmarcados por pilastras e tres corpos horizontais: o primeiro con portada adintelada, o segundo cunha oquedade flanqueada con columnas e rematada con arco de medio punto que acolle a imaxe da virxe e arriba escudo enmarcado cun frontón semicircular. Coroa o conxunto a torre-campanario, de planta cuadrangular e decorada e rematada con pináculos e volutas. No interior, o altar maior, de estilo barroco, segue o modelo dos realizados por Miguel Ferro Cavero.

Baixando pola rúa de San Pedro, seguindo en sentido contrario o camiño que conduce aos peregrinos do camiño Francés cara á Porta do Camiño, atopamos esta igrexa de estilo neoclásico do século XVIII. Conserva algúns restos da primitiva construción do
antigo mosteiro de San Pedro de Fóra, do século XII, sobre o que se levantou a nova fábrica.
No seu atrio atopáronse restos de enterramentos, moi probablemente de monxes e peregrinos dos séculos XII a XV soterrados no antigo mosteiro beneditino, que prestou servizo de hospedería aos devotos do Apóstolo moito antes de que se construíse o Hostal dos Reis Católicos no século XVI.
No interior do templo destacan as tallas de Ferreiro.

Construída no século XII á beira do río Sar é, xunto á Catedral, a igrexa que conserva a maior parte da súa primitiva fábrica románica. No exterior chaman a atención os robustos arcobotantes construídos entre os séculos XVII e XVIII para protexer os muros setentrionais e evitar o seu derrube: ben fose por un error técnico na construción, pola atrevida elevación das naves laterais, polo corremento do inestable terreo sobre o que se asenta, que a miúdo é inundado polo río, ou por vontade de quenes traballaron na súa construción, os muros e columnas interiores están visiblemente inclinados, o que lle confire un singular atractivo e obligou a refacer a bóveda de canón no século XVI.
O interior impresiona a todo aquel que o visita pola inclinación das columnas cara ás naves laterais,
dando sensación de inestabilidade. A pía bautismal, á dereita da porta principal, é unha interesante
peza arqueolóxica do século XII.
A través da sancristía pode accederse ao claustro, o único que posúe a cidade en estilo románico. Só
se conserva unha das ás, o resto pertence aos séculos XVII e XVIII. Dentro exponse unha boa
colección de piezas arqueolóxicas e litúrxicas.
A Colexiata é tamén fogar do Museo da Colexiata de Sar, fundado en 1975, onde podemos ver
pezas de valor histórico e documental moi importantes, coma o pergamiño fundacional do templo. A sección arqueolóxica fórmana unha serie de pezas do antiguo claustro románico, obra do Mestre Mateo ou da súa escola.

Na parroquia de San Cristóbal do Eixo. Este pequeno templo cunha fachada clasicista de plano rectangular cunha sacristía anexa é parte dun legado que inclúe unha fonte, unha cruz, un muíño e un tramo ben conservado do antigo Camiño Real, ao longo do cal transcorre o Camiño de Santiago.

Encravada no parque máis emblemático de Santiago, a Alameda, ao carón do paseo en forma de U coñecido como o Paseo da Ferradura, levántase este templo de estilo barroco do século XVIII. Consta de planta de cruz latina con cruceiro e presbiterio.